Анахьыбэу IэпыIэгъу язытыхэрэм тишъолъыр ащыщ

Урысые зэнэкъокъоу «Анахьыбэу IэпыIэгъу язытыхэрэр. Бзылъфыгъэхэр экспортым зэрэхэлажьэхэрэр» зыфиIоу Урысыем иэкспорт гупчэрэ ФедерациемкIэ Сове­тымрэ зэхащагъэм текIоныгъэр къыщы­дэзыхыгъэхэм шIухьафтынхэр Москва щараты­жьыгъэх.

Экспортым ылъэныкъокIэ бзылъфыгъэ предпринимательствэм IэпыIэгъу етыгъэнымкIэ анахь дэгъоу зыкъэзгъэлъэгъуа­гъэхэр зэлъягъэшIэгъэнхэм а зэнэкъокъур епхыгъ. Федеральнэ осэшIхэм гъэцэкIэкIо хабзэм ишъолъыр къулыкъухэм ыкIи экспортым IэпыIэгъу етыгъэнымкIэ гупчэхэм Iофэу ашIэрэм уасэ къафашIыгъ. Зэнэкъокъур лъэныкъуитIукIэ кIуагъэ: «Экспортым нахь псынкIэу хэщэгъэн­хэр» ыкIи «ЯмышIыкIэ екIо­лIа­кIэхэм къафэщэгъэнхэр» зы­фиIохэрэр. ОсэшIхэр анахьэу къызыпкъырыкIыгъэхэр бзылъфыгъэ-предпринимательхэм яфэIо-фашIэхэр зэрэзэшIуахы­хэрэр, экспортымкIэ зэзэгъыныгъэу зэдашIыгъэхэм япчъагъ, экспорт IофшIэным хэщэгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэу зэшIуахыгъэхэр.

ФедерациемкIэ Советым и Тхьаматэу Валентина Матвиен­кэмрэ Iахьзэхэлъ обществэу «Урысые экспорт гупчэр» зыфиIорэм ипащэу Вероника Ни­кишинамрэ текIоныгъэр къы­дэзыхыгъэхэм шIухьафтынхэр аратыжьыгъэх. Адыгэ Респуб­ликэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы Iофтхьабзэм хэлэ­жьагъ.

ФедерациемкIэ Советым и Тхьаматэ къэзэрэугъоигъэхэм шIуфэс къарихыгъ ыкIи текIоныгъэр къыдэзыхыгъэ пстэуми афэгушIуагъ. Валентина Матвиенкэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, шъолъыр командэхэу бзылъ­фыгъэ-экспортерхэм IэпыIэгъу яты­гъэнымкIэ анахь амал дэгъухэр къэзыгъэлъэгъуагъэхэм ащыщых шIухьафтынхэр къызэратыгъэхэр. А шъолъырхэм Адыгэ Республикэри ахэфагъ. «ЯмышIыкIэ екIолIакIэхэм къа­фэщэгъэнхэр» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ я 3-рэ чIыпIэр ащ ыубытыгъ. Нафэу зэрэщытымкIэ, Урысые Федерацием ишъо­лъыр 24-рэ текIоныгъэм фэ­бэнагъ.

ФедерациемкIэ Советым и Тхьаматэ зэрилъытэрэмкIэ, шъо­лъырхэр кIэщакIо зыфэхъугъэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэр зэнэкъокъум лъапсэ фэхъугъэ­хэм ащыщых. «IэпыIэгъоу аратыгъэм ишIуагъэкIэ компенсационнэ тынхэм, экспорт чIы­фэ­хэм, гъэсэныгъэмкIэ программэхэм ыкIи консультационнэ фэIо-фашIэхэм ялъытыгъэу бзылъ­фыгъэхэм пэщэныгъэ зы­дызэрахьэрэ компаниехэм япчъа­гъэ нахьыбэ мэхъу», — къыIуагъ Урысые Федерацием ФедерациемкIэ и Совет ипащэ. Валентина Матвиенкэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, илъэсэу икIыгъэм Урысыем ибзылъфыгъэхэм япредприниматель IофшIэн ичаныгъэ процент 74-м нэсыгъ. Мы аужырэ илъэси 10-м ащ шIокIхэу къыхэкIыгъэп. «Компание цIыкIухэм ыкIи гурытхэм япащэхэм ащыщэу бзылъфыгъэхэр зэрэхъухэрэр процент 40-м нахьыб», — къы­хигъэщыгъ Валентина Матвиенкэм.

«Бзылъфыгъэ-экспортерхэм IэпыIэгъоу аратырэм зегъэу­шъомбгъугъэным пае ФедерациемкIэ Советым тыригъусэу илъэситIу хъугъэу зэкIэлъыкIоу Урысые зэнэкъокъоу «IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ пащэхэр. Бзылъфыгъэхэм экспортым чIыпIэу щаубытырэр» зыфиIорэр зэхэтэщэ. Ащ текIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэр ары непэ дгъа­шIохэрэр. Тэ кIэщакIо тызы­фэ­хъурэ IофтхьабзэхэмкIэ экс­пор­тым ылъэныкъокIэ бзылъфыгъэ-предпринимательхэр гъэ­хъагъэу ашIыхэрэм джыри нахь хагъэ­хъоным кIэтэгъэгушIух. Мы илъэ­сым Урысыем ишъолъыр 58-рэ зэнэкъокъум хэлэжьагъ, илъэсэу икIыгъэм елъытыгъэмэ, процент 41-кIэ ар нахьыб», — къыхигъэщыгъ гупчэм ипащэу Вероника Никишинам.

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэнэкъокъум икIэ­уххэм язэфэхьысыжьын къыдыхэлъытагъэу гущыIэр ратыгъ. Ащ къыхигъэщыгъ республикэм иэкономикэ ыкIи иобщественнэ щыIакIэ бзылъфыгъэхэм яIа­хьышхо зэрэхашIыхьэрэр. Джащ фэдэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьэрэ дзэкIолI­хэм чанэу яшIуагъэ арагъэкIы, шIушIэ IэпыIэгъур къэугъои­гъэным хэлажьэх, гуфакIохэм ягъусэхэу хъытыухэр ашIых.

Республикэм и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, Адыгеим ибзылъфыгъэхэм бизнесым чIыпIэшхо щаубыты, лъэныкъо зэфэшъхьафхэм гъэхъагъэ хэлъэу ахэр ащэлажьэх: АПК-м, зекIоным, лъэпкъ IэшIагъэхэм зягъэушъомбгъугъэным хэла­жьэх, щыгъын зэфэшъхьафхэм ягъэкIэрэкIэнкIэ лъэпкъ нэша­нэхэр агъэфедэх ыкIи нэмыкI ямышIыкIэ IэшIагъэхэр агъэхьазырых. Анахь мэхьанэ зэратырэ купиплIэу IофшIэным епхыгъэу щытхэм ащыщэу тIумэ бзылъфыгъэхэм пэщэныгъэ ады­­зэрахьэ, ахэр: «Опора России» ыкIи «Деловая Россия» зыфиIохэрэм яшъолъыр къутамэх.

«Тибзылъфыгъэ-предпри­нимательхэм гъэхъагъэ хэлъэу Iоф ашIэ, IэкIыб къэрал зэпхыныгъэхэм ахэлажьэх. Ахэр зэкIэ Адыгеим бизнесым IэпыIэгъоу щаратырэм бэкIэ епхыгъэх, бзылъфыгъэ предпринимательствэмрэ бзылъфыгъэ экспортымрэ джащ фэдэу анаIэ инэу республикэм щатырагъэты. Хэ­гъэгум и Правительствэ, Фе­дерациемкIэ Советым, Урысыем иэкспорт гупчэ IэпыIэгъоу къытатырэр IэубытыпIэ тшIызэ, Iофыгъоу къэуцухэрэм нахь тынаIэ атетыдзэн тэлъэкIы», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Адыгэ Республикэм и ЛIы­шъхьэ IэпыIэгъумкIэ Iофтхьабзэу агъэфедэхэрэм шIуагъэу къатырэм фэгъэхьыгъэу къыIотагъ. ГущыIэм пае, федеральнэ программэу «Сянэ — предприниматель» зыфиIорэм илъэсищэу блэкIыгъэм бзылъфыгъэ 80-м ехъу республикэмкIэ хэлэжьагъ, ахэм зыныбжь имыкъугъэ кIэлэ­цIыкIухэр яIэх. ХэушъхьафыкIыгъэ программэу «Бзылъфыгъэ предпринимателыр» зыфиIорэм тегъэпсыхьагъэу илъэсэу икIыгъэм сомэ миллиони 108-м ехъу зытефэгъэ займэ 36-рэ къаратыгъ, мы илъэсым сомэ миллион 66-рэ фэдиз займэ 19-мэ апэIухьагъ. Республикэ IэпыIэгъум тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэ­бзакIэхэри тэгъэфедэх. ГущыIэм пае, Адыгеим ис бзылъфыгъэ-­предпринимательхэр республикэ зэнэкъокъоу «Илъэсым иэкспортер» зыфиIорэм бэрэ хэла­жьэх. Мы илъэсым къыщегъэ­жьагъэу лъэныкъуакIэу «Анахь бзылъфыгъэ экспортер дэгъур» зыфиIорэр дгъэфедэщт.

«Зэнэкъокъум гъэхъагъэ хэлъэу тызэрэхэлажьэрэм шIуагъэ къытфехьы. Бзылъфыгъэ бизнесымрэ экспортымрэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэнымкIэ нахь амал инхэр тиIэ мэхъух. Хэгъэгум ипредпринимательствэ изы Iа­хьышхоу ар плъытэн плъэкIыщт. ТапэкIи тибзылъфыгъэ пред­принимательхэм лъэныкъо пстэ­умкIи тишIуагъэ ядгъэкIыщт, Адыгеим ихэхъоныгъэкIэ ахэм мэхьанэу яIэм тапэкIи нахь зыкъедгъэIэтыщт», — къыхи­гъэщыгъ КъумпIыл Мурат.

ИкIэухым АР-м и ЛIышъхьэ ФедерациемкIэ Советым, Урысыем иэкспорт гупчэ респуб­ликэм ыпашъхьэ ит Iофыгъохэм язэшIохынкIэ IэпыIэгъоу къыратырэм ыкIи къызэрэ­­дэ­лажьэ­хэрэм апае зэрафэразэр къы­Iуагъ.