Адыгеир зэрифэшъуашэу

Дунэе къэгъэлъэгъон-форумэу «Урысыер» тыгъуасэ зэфашIыжьыгъ. Ащ зиIахь хэзышIыхьагъэхэм афагъэшъошэгъэ тын лъапIэхэр ятыжьыгъэнхэм тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэу Москва щыкIуагъэм къэралыгъом ишъолъырхэм ялIыкIохэр хэлэжьагъэх.

ЗэхэщэкIо комитетым итхьаматэу, Урысые Федерацием и Президент и Администрацие ипащэ иапэрэ гуадзэу Сергей Кириенкэм Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Рэзэныгъэ тхылъыр къыритыжьыгъ. Къэгъэлъэгъоныр бэдзэогъум и 8-м зэрэзэфашIыжьырэм ехъулIэу Iофтхьабзэр зэхащагъ.

«Форумым зэрэдунаеу къаригъэлъэгъугъ Урысыер зыфэдэ шъыпкъэр, шъолъырхэм языкIыныгъэ осэшхо фэзышIырэ, сыдигъуи фэмыдэу лъэпкъхэр зыч-зыпчэгъоу зыщызэкъоуцогъэ къэралыгъо лъэшэу ар зэрэщытыр. Мы экспозицие хьалэмэтым хэлэжьэгъэ пстэуми тихэгъэгу гъэхъэгъэ шъхьаIэу иIэхэм якъэгъэлъэгъонкIэ, тикультурэ, тишэн-хабзэхэр зэлъягъэшIэгъэнхэмкIэ Iофышхо ашIагъ. Мэзи 8-м къыкIоцI ВДНХ-м къекIолIэгъэ нэбгырэ пэпчъ ымышIэщтыгъабэ зэрэзэригъэшIагъэм, лъэпкъхэм, Урысыем, ащ ишъолъырхэм къыдэгъэкIыжьыным, шIэныгъэм, медицинэм, спортым, мэкъу-мэщым, нэмыкI лъэныкъохэм гъэхъагъэу ащашIыгъэхэм нахь благъэу нэIуасэ зэрафэхъугъэм тицыхьэ телъ. «А уахътэм уасэ фэшIыгъуай», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо зэрэфэхъугъэм тетэу 2023-рэ илъэсым шэкIогъум и 4-м ВДНХ-м къэгъэлъэгъонэу «Урысыер» къыщызэIуахыгъ. Ар зыфытегъэпсыхьэгъагъэр Урысые Федерацием, ащ ишъолъырхэм, ихэбзэ къулыкъухэм, иобщественнэ организациехэм, икорпорациехэм гъэхъагъэу яIэхэм, ятарихъ, яшэн-хабзэхэм къэгъэлъэгъоным къакIохэрэр нэIуасэ афэшIыгъэнхэр ары. Нэбгырэ миллион 18-м ехъумэ ар зэрагъэлъэгъугъ, гъэсэныгъэм, сатыум, культурэм, спортым япхыгъэ Iофтхьэбзэ мин 17-м ехъу щызэхащагъ. ПстэумкIи ВДНХ-м ипавильон 70-мэ Iоф ашIагъ.

ВДНХ-м щыкIогъэ форумым къыщагъэлъэгъуагъэхэр къызэтегъэнэжьыгъэнхэм пае Москва и «Экспоцентрэ» Лъэпкъ гупчэу «Урысыер» щызэхащэщт. Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиныр ащ фэдэ унашъом кIэтхэжьыгъ. «Къэдгъэлъэгъони, тызэрыгушхони тиI. Ау ар икъурэп. Мы зэпстэури дахэу, акъылыгъэ хэлъэу бгъэлъэгъошъун фае ыкIи ар къыжъудэхъугъ. Шъопсэу. Къэралыгъом игъэхъагъэхэр бгъэлъэгъоным мэхьанэшхо иI ыкIи тызэгурыIуагъ Лъэпкъ гупчэ дгъэпсынэу, ар гъэнэфэгъахэ, Урысыем ишъолъырхэми ащытшIыщт. Тэ тиI къэтыухъумэн. Ащ мэхьанэшхоу иIэр къыдгурыIон, шIу зыгу къытфилъ пстэуми ядгъэлъэгъун фае, ар дунаим инахьыбэр ары, тызнэсыгъэмрэ тшIэшъущтымрэ тикъэралыгъо исхэм акIуачIэ ишIуагъэкIэ», — къыIуагъ Владимир Путиным къэгъэлъэгъоным иIофышIэхэмрэ хэлэжьагъэхэмрэ заIокIэм.

Адыгэ Республикэм экономикэмкIэ, культурэмкIэ, спортымкIэ, мэкъу-мэщымкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIи гъэхъагъэу иIэхэр павильонэу N 75-м къыщигъэлъэгъуагъэх. Адыгеим икъэгъэлъэгъуапIэ игупчэ шъыпкъэ ит тиреспубликэ ибыракъышхо итеплъэ зиIэ арт-объект шъхьаIэу Адыгэ Республикэм зыпкъитыныгъэ, мамырныгъэ зэрилъыр, лъэпкъхэу ащ щыпсэухэрэр, дин зэфэшъхьафхэр зылэжьыхэрэр зэгурыIохэу зэрэзэдэпсэухэрэр къэзыушыхьатырэр. Республикэм истенд Адыгеим ичIыопс идэхагъэ къэзыгъэлъэгъорэ экранышхуи 7 хэтыгъ, Адыгэ Республикэм игъэхъэгъэ шъхьаIэхэм яхьылIэгъэ видеороликхэми ар къагъэбаи. Адыгеим итамыгъэу щыт кавказ домбаеу дышъэпс егъэшъуагъэм истатуи мыщ чIэт. Республикэм икультурэ нэIуасэ зыфашIынымкIэ адыгэ Iэнэ лъэкъуищым ишIуагъэ къэкIуагъ. Ар зэрэхъураем тыгъэр угу къегъэкIы, Iэнэ лъэкъуищым фэгъэхьыгъэ къэбархэм нарт эпосым тащырехьылIэ.

Къэгъэлъэгъоным Iоф зишIэгъэ апэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу Адыгеим иэкспозицие культурэ, спорт Iофтхьэбзабэ, пхъэдзхэр, экскурсиехэр щыкIуагъэх. Ащ къычIахьэхэрэр мэкъу-мэщымкIэ, медицинэмкIэ республикэм гъэхъагъэу иIэхэм, адыгэ къуаем, къэралыгъо ансамблэхэу «Налмэсымрэ» «Ислъамыемрэ» нэIуасэ афэхъугъэх, зекIоным зегъэушъомбгъугъэнымкIэ, инвестиционнэ проектышхоу «Лэгъонакъэм» ипхырыщынкIэ гухэлъэу яIэхэм защагъэгъозагъ, Кавказ хьисап гупчэмрэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэмрэ нэIуасэ зафашIыгъ.

Шъугу къэтэгъэкIыжьы, 2023-рэ илъэсым итыгъэгъазэ республикэм и Мафэ Дунэе къэгъэлъэгъон-форумэу «Урысыем» игъэкIотыгъэу Адыгеим щыхагъэунэфыкIыгъ. Культурэм, сатыум, спортым, гъэсэныгъэм япхыгъэ Iофтхьэбзабэ республикэм мыщ щызэхищагъ.